MAKALE

Yayın Tarihi: 26.12.2016 Pazartesi 06:26:24

Bir su bakterisi: “Lejyonella”

Gülşah ÇINARCIK

Bir su bakterisi: “Lejyonella”
Eğer bir Gıda Mühendisi iseniz bakteri, mikroorganizma vs terimleri hakkında bilgi sahibisinizdir. Hangi bakterinin hangi hastalığa sebep olduğunu bilirsiniz. Ancak eğer turizmde çalışmıyorsanız “Lejyonella” bakterisinin ne olduğunu duymamış olabilirsiniz. Aslında günlük yaşamda bizi her alanda tehdit eden bu bakteriye bir de yakından bakalım mı?

Lejyonella hastalığı ilk olarak 1976 yılının Ağustos ayında Philedelp­hia Bellevue-Stratford otelinde ortaya çıkmıştır. Otelde düzenlenen Amerikan Lejyoner toplantısında top­lantıya katılan birçok gazi zatürre ben­zeri gizemli bir hastalığa yakalandılar. Salgın günler içinde büyük bir hız göstererek ilerlerdi. Toplantıya katılan 200’den fazla lejyoner hastalanırken 34 kişi hayatını kaybetti.

Lejyonerlerin hayatını kaybetmesine sebep olan ve birdenbire ortaya çıkan hastalığın sebebini bulmak bir hayli vakit aldı. Araştırmalar sonucunda, otelde bulunan soğutma sisteminde yaşayan bu bakterinin havalandırma yoluyla tüm otele yayıldığı ve gazileri teker teker hasta ederek öldürdüğü ortaya çıktı.

Hastalığın ismi ise, ilk kurbanlarının Amerikan Lejyon üyesi gaziler olma­sından dolayı Legionella pneumophila olarak verildi. Hastalık bundan sonra Lejyoner Hastalığı olarak anılacaktı.

Peki, hastalık en çok kimleri etkiliyor­du? Olayı detaylı incelediğinizde fark ediyorsunuz ki, hastalananlar “gazi” askerlerdi. Yani yaşlı erkeklerin hasta­lığa yakalandığı açıkça görülebiliyor­du. Yapılan araştırmalar, erkeklerin, yaşı 50’nin üstünde olanların, sigara tüketenlerin, daha evvel akciğer en­feksiyonu geçirmiş olanların hastalığa daha çabuk yakalandığını gösteriyor­du.

Hastalık sadece oteller de mi görü­lüyor, yoksa başka risk alanları da mevcut mu derseniz, maalesef evet, günlük yaşamınızda bu bakteriye ma­ruz kalabilirsiniz. Suların aeresol şek­linde dağıldığı her yerde bu bakterinin üreme şansı var. Bakteriler özellikle hareketsiz yani durgun suda ortaya çıkıyor, nemli ve sulu ortamlarda yaşı­yor ve çoğalıyor. Bundan dolayı uzun süre kullanılmayan su tesisatları ve kli­ma tesisatları Legionella pneumophila‘nın en sevdiği yerlerdir. İdeal yaşama sıcaklığı da tam insan vücuduna göre, 37°C. Nasıl öldüreceğiz bu bakterileri derseniz, musluğunuzdan akan su­yun sıcaklığı 50°C’nin üstüne çıkmalı, soğuk suyunuz da 20C ve altında ol­malıdır. Çünkü lejyonella bakterisinin yaşamayı en sevdiği sıcaklık aralığı, 20-50°C arasıdır.

Hastalık belirtilerine gelince, bakte­rinin vücuda alınmasından 2-10 gün sonra belirtiler ortaya çıkar, hastalık genel olarak halsizlik ve yorgunlukla kendini gösterir. Hastada ateş yüksel­mesi görülür (>38,5°C). Akciğerlerde kendini gösteren bir hastalık olduğun­dan alt solunum yolunda öksürük, göğüs ağrısı da diğer belirtilerdir. Baş ağrısı, sıkıntı, hatta ilerleyen durumlar­da komaya kadar gidebilmektedir.

Hastalık seviyesine göre antibiyotik kullanımı ile geçebilir, ancak mutlaka kontrol altında tutulması önemlidir.

Lejyonella bakterisinin yaşam ala­nınıza uğramaması için yapma­nız gerekenler ise, duş başlıkları ve musluklarınızı kireçten ve tortudan arındırmanızdır. Turizm işletmeleri su tesisatlarında mutlaka rutin bakım yaptırmalı ve tesislerinden aldıkları su numunelerine Lejyonella analizleri yaptırarak kontrolü sağlamalıdır. Su sıcaklıkları belli aralıklarla 70°C ye çı­karılmalı, kullanma suyu filtreleri rutin olarak temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir.

Adını çok sık duymadığımız bu bak­terinin, hayatınızın hiçbir döneminde size uğramaması dileklerimle, sağlıklı günler dilerim.