MAKALE

Yayın Tarihi: 30.03.2018 Cuma 15:40:00

Diyet yaparken balığı nasıl tüketelim?

Nursel EROĞLU

Diyet yaparken balığı nasıl tüketelim?


Protein grubunda bulunan önemli bir gıda olan balık, diyet programlarının içinde yer edinirken; balığın yağı da değerli ve tüketilmesi gereken, sağlık için yararlı bir yağ türü olarak karşımıza çıkıyor.

Şişmanlık, insan vücudundaki yağ miktarının sağlığı olumsuz etkileyecek şekilde artışıdır. Sağlığın bozulmasına neden olacak miktarda yağlanma da diyebilirim. Şişmanlık sınıflamasında armut tip ve elma tip olmak üzere iki tür vardır. Elma tip şişmanlıkta bacaklar ve kollar daha ince, bel çevresi geniştir; yağlanma bu bölgede fazladır. Elma tip şişmanlıktan şikayetçiyseniz, yani bel çevreniz genişliyor ise; bazı hastalık riskleriniz artmaktadır. Kalp ve damar hastalıkları, yüksek tansiyon, diyabet, bazı kanser türleri (meme, kolon kanseri gibi), safra hastalıkları, diz ve eklem hastalıkları ilk sırada yer alan hastalıklardır.

Balık eti, karbonhidrat içermeyen beslenme biçiminde protein grubunda yer alan önemli bir gıdadır. Bileşimi diğer sığır, domuz, koyun, keçi ve kümes hayvanlarına benzemekle birlikte içerdiği yağ, vitamin ve bazı minerallerin yapısıyla farklılık göstermektedir. İnsanın ekip biçmeye başlamasından çok yıllar önce bile insan balık ile tanışmış ve onu tüketmiştir. Balık etinde bulunan elzem aminoasitler yani proteinin yapıtaşları sebebiyle kalitesi yüksek protein içerir ve insan sağlığı için önemli bir gıdadır.

Diyet planlarının içerisinde haftalık kişiye uygun porsiyonlar şeklinde yer almalıdır. Balık türüne göre balığın yağ ve protein içeriği değişir ve balık etinin kalorisi buna göre hesaplanır. Fakat her zaman düşük yağ oranı ile sığır etlerine göre avantajlı durumdadır. Protein ve yağ içeriği nedeniyle zayıflama diyetlerinde tokluk sağlar ve açlık ile baş etmeye yardımcıdır. Kaliteli protein yapısı ile ağırlık kaybettiren diyetlerde halsizlik, yorgunluk, tansiyon düşüklüğü gibi olumsuz etkilerden kişiyi korur. Elzem yağ ve aminoasitler içeriği nedeniyle vücudun kendisinin sentezleyemediği gıda yoluyla dışarıdan alınması gereken protein ve yağ içeriğini tamamlar.

Bebeklik ve çocukluk döneminde zeka ve vücut gelişimi için mutlaka tüketilmelidir. Bebeklerde retina gelişiminde balığın etkin rolü vardır.

Omega-3 yağ türünün iyi bir kaynağı olduğu için kalp ve damar sağlığını korur. Ayrıca romatizma, alzheimer, astım ve iltihabi hastalıklar için de koruyucu olduğu konusunda çalışmalar mevcuttur.

Balık gıdasının yağı değerli ve tüketilmesi gereken, sağlık için yararlı bir yağ türüdür. Uzun zincirli çoklu doymamış yağ asidi balığın yağıdır. Deri üzerine yapılan çalışmalarda sedef hastalığının etkilerinin hafifletilmesini olumlu etkilediğini göstermiştir.

Balık tüketirken balığın menşei de önemli bir konudur. Balığın üretildiği veya avlandığı deniz ve göllerin kirlilik durumu balığın yapısında bulunabilecek ağır metal içeriğini etkiler. Sanayiden uzak, temiz deniz ve göller tercih edilmelidir. Sürdürülebilir balık tüketimi için de çevrenin korunması daha fazla önem kazanmalıdır.

Türkiye, üç tarafı deniz ve iç göl zenginliği olmasına rağmen kişi başı balık tüketiminin yetersiz olduğu bir durumdadır.