MAKALE

Yayın Tarihi: 29.12.2017 Cuma 15:10:00

Dünya 1904’te, biz 1999’da tanıdık

Cemre BİLGİN

Dünya 1904’te, biz 1999’da tanıdık

Tanışalı henüz çok uzun yıllar olmadı. Ancak sanki çocukluğumuzdan beri tanıyormuşuz gibi samimi olduk, tercihlerimiz arasına kattık. Pirinç patlağı ve mısır patlağı… Bir de öyle ürünler var ki, ikisi bir arada, tam atıştırmalık Tabi canım, zaten büyükannelerimizde bize bayramlarda pirinç patlağı ikram ederdi (!). Aslında yeni sayılabilecek bir ürün. Mısırı patlatmayı bilsek de, ocak üzerinde maşa gibi sapı olan metal aparatlar kullanırdık. Sonra tencerede yağlı-tuzlu mısır patlatmayı keşfettik. Arkasından mısır patlatma makineleri geldi. Son olarak mikrodalga fırına paketi yerleştiriyorsunuz, patlamış olarak alıyorsunuz. Hatta bütün bunlara gerek yok, markette cips paketleri gibi satılıyor. Buraya kadar sorun yok. Sinema keyfi, akşam muhabbetlerinin parçası patlamış mısır. Peki ya pirinç patlağı. İşte hayatımıza sonradan giren, çikolata ve pastalarımıza farklı bir lezzet katan pirinç patlağını evde yapmak biraz zahmetli. Pirinç iyice yıkanır, süzülür. Tencereye alınan pirincin üzerini örtecek kadar su konur ve orta hararette kaynatılır. Kaynamaya başlayınca altı iyice kısılır.



Önemli ayrıntı, tencerenin kapağını kapatmayın. Bu şekilde 15 dakika kadar haşlanan pirinç süzgece alınır ve üzerinden bol soğuk su geçirilir. Kızartma tavası veya wok tavaya yeteri kadar sıvı yağ konur. Buradaki ayrıntı da, yağın iyice kızması gerektiğidir. Pirinçler yağa atılır ve patlaması beklenir. Patlayan pirinçler, kağıt havlu serdiğiniz tabağa alınır. Yalnız, pirinçler patlarken önce birbirine yapışacak, sonra ayrılacaktır. Paniğe gerek yok. Sonrasında afiyet olsun. Buraya kadar evde bu işlem nasıl yapılır diye baktık. Ancak bunun endüstriyel boyutta üretimi, tüm pasta, çikolata, atıştırmalık sektörlerini etkiliyor. İnsanlar bu yönde alım yapmaya başladı. Çünkü lezzet katıyor, ayrıca hafif. Hem çikolata üretiminde, hem de pasta üretiminde kullanılan pirinç patlağı, sadece bu ürünü üreten fabrikalar kurulmasına sebep oldu. Değişik ebatlarda sadesi, kakaolusu, renklisi üretiliyor.

Pirinç patlağı ilk kez 1904'te St. Louis Dünya Fuarı'nda tanıtıldı. Türkiye’de 1999 yılından beri kullanılıyor. Endüstride üretimi 2 şekilde yapılıyor. Bir tanesi pirincin direkt patlatılması, yüksek basınç altında başka tahıl ve bazı bakliyatlar da patlatılabilir. Bu yüksek basınç olayını evde denememeniz önemle rica olunur. İkinci yöntem ise, exstruder teknolojisi ile pirinç patlağı yapılması. Bu teknolojinin ev tipi zaten mevcut değil. Pirinç patlağı yaparken başka tahıllar, şeker ve süttozu dakatılabilir. Bu tip üretimde hammadde olduğu boyutta değil, irmik veya un boyutunda olmalıdır. Exstruder teknolojisinde kullanılan 2 tip makine vardır. Tek vidalı olanında genelde hammadde irmik boyutunda, çift vidalı olanında un boyutunda kullanılır. Çift vidalı exstruderde hammadde irmik boyutunda da kullanılabilir.



Hammadde ve elde edilen ürün çeşidi tek vidalıya göre daha fazladır. Elde edilen ürünün lezzeti kullanılan karışıma bağlıdır. Örneğin kokolin çikolata ürünlerde %76 pirinç, % 20 buğday irmiği, %3 şeker, %1 kakao karışımında ürün kullanılır. Ancak bu ürün neme karşı dayanıksızdır ve hızlı bir şekilde kullanılması gerekir. Eğer ürün üretiminin akabinde kısa sürede kullanılırsa, kullanılacağı çikolatadaki yağ ürünü neme karşı koruyacaktır.

Kahvaltılık gevrek gibi ürünlerde kullanılan pirinç patlağı neme karşı daha dayanıklı olmalıdır, bu sebeple bariyer yağları ile kaplanır. Ayrıca bu kaplamalar nem tutucu özelliğe sahip olduğundan raf ömrünü uzatır. Mısır patlağı ve pirinç patlağının her geçen gün üretimde kullanıldığı alanlar artmaktadır. Çikolata ve kahvaltılık gevrekler, ayrıca pasta yapımında kullanılabilen bu ürünler, şimdilerde çeşitli krakerlerde, ayrıca birlikte sıkıştırılarak hem atıştırmalık olarak, hem de yağı azaltılmış şekilde yapıldığında diyet ürünler olarak karşımıza çıkmaktadır. Çeşitli kurabiyelerde de pirinç patlağı kullanıldığına şahit olmaktayız.

Mısır ve pirinç patlağının sıkıştırılmış haldeki atıştırmalıklarının 100 gramı 450-460 kalori içermektedir. 70-72 gram karbonhidrat, 5-6 gram protein, 16-17 gram yağ, 2-3 gram lif ve 1-2 gram tuz bulunur. Bunların diyet olan çeşidinde 100 gramında 340-380 kalori, 70-80 gram karbonhidrat, 8-10 gram protein, 1-2 gram yağ, 4-5 gram lif, 0,5-1 gram şeker, 0,5-1 gram tuz vardır. Bu tarz ürünlerin bazılarında yulaf bulunur.

Son bir bilgi… Çölyak hastalarının mısır ve pirinç patlağı tüketmesinde bir sakınca yoktur.