Sol Reklam Banner
MAKALE
Ondokuzmayıs Üniversitesi Doç. Dr. Ali Vaiz GARİPOĞLU

GDO’lar gerçekten zararlı mı?

02.01.2017 Pazartesi 17:17:17

Ondokuzmayıs Üniversitesi Doç. Dr. Ali Vaiz GARİPOĞLU

Uzun yıllardır kullanılıyor olmasına karşı hala bazı araştırıcılar transgenik DNA ve transgenik proteinlerin insan vücudunda gerçekleşen metabolik olaylarda bazı olumsuz etkilenmelere yol açtığı gerçeğinden hareketle genetiği değiştirilmiş bitkilerin kullanımına olumsuz anlamda eleştirel gözle bakmaktadırlar. Genetik mühendisliğinin çeşitli teknikler kullanarak yaptığı müdahalelerle kalıtımsal değişikliğe uğrattığı organizmalar olarak tanımlanan Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) insan sağlığı açısından zararlı olup olmadığı konusu uzun yıllardan beri dünya ve ülkemizde gündemi meşgul etmektedir. Daha ziyade bilimsel temelde tartışılması gereken bu konu ne yazık ki daha çok siyasi tartışmaların malzemesi olmaktadır. Bir başka deyişle, bu konu ile ilgili karar süreçlerinde bilim insanları değil de başta siyasiler olmak üzere diğer bazı toplum kesimleri daha etkili olmaktadır. Hâlbuki böylesine önemli bir konu ile ilgili karar alma süreçlerinde bilim insanları baş rolü oynamalıdır.

GDO’nun hayvan beslemede zararlı olmadığını düşünüyorum

Bu kısa girişten sonra GDO konusunu kendi uzmanlık alanım olan hayvan besleme ile ilişkilendirerek bazı şeyleri ortaya koymak istiyorum. Genetiği değiştirilmiş bitkilerin (GDB) hayvan beslemede kullanımı ile ilgili günümüze kadar çok sayıda araştırma yapılmış bulunmaktadır. Bu araştırmaların bir kısmında GDB’nin hayvanın sağlık durumu üzerinde etkili olup olmadığı konusu araştırılırken, diğer bazılarında GDB’nin süt ve yumurta gibi hayvansal ürünlere geçip geçmediği araştırılmıştır.

Ne yazık ki bu çalışmaların genel anlamda değerlendirilmesi durumunda kesin bir sonuca varmanın mümkün olmadığı görülmektedir. Ancak bu konuda şahsi kanaatim GDB’nin hayvan beslemede kullanımı konusunda çok büyük bir risk olmadığı yönündedir. Bu kanaatimi destekleyici mahiyette sonuçlar içeren çok sayıda araştırmanın özetlendiği kapsamlı bir derleme çalışmasından alınan bazı önemli noktalar aşağıda özetlenmiştir. Dünya’nın farklı bölgelerinde yer alan 28 ülkede yaklaşık 170 milyon hektar alanda 17.3 milyon üretici tarafından üretilen GDB’nin büyük bir kısmı çiftlik hayvanlarının rasyonlarında kullanılmaktadır. Tüm GDB’leri transgenik bitkiler olup genomlarında yabancı bir organizmadan orjin alan bir DNA yapısı (transgen) bulundurmaktadır. Dünya’da en fazla üretimi yapılan GDB ‘ler arasında ilk sıraları alan soya, mısır, pamuk ve kolza gibi bitki türlerine transgenesis yoluyla kazandırılan özellikler arasında ilk sıraları herbisitlere dayanıklılık ve böceklere dayanıklılık gibi agroteknik özellikler almaktadır.

Her ne kadar uzun yıllardır kullanılıyor olmasına karşı hala bazı araştırıcılar transgenik DNA ve transgenik proteinlerin insan vücudunda gerçekleşen metabolik olaylarda bazı olumsuz etkilenmelere yol açtığı gerçeğinden hareketle GDB’lerin kullanımına olumsuz anlamda eleştirel gözle bakmaktadırlar. Bu konuda sadece doğrudan insan gıdası olarak kullanılan GDB’ler değil bu bitkileri tüketen hayvanlardan elde edilen hayvansal ürünler de bu eleştirilerden nasibini almaktadır.

Söz konusu GDB’lerin çiftlik hayvanlarının farklı özellikleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amacına yönelik olarak çok sayıda araştırma yapılmıştır. Farklı üretim parametreleri yanında hayvanların metabolik durumları ile ilgili parametrelerin de ele alındığı bu çalışmalarda sadece biyolojik açıdan önem taşımayan birkaç muamele farklılığı tespit edilmiştir. Ayrıca tespit edilen bu önemsiz farklılıklarında GDB’lerin genetik modifikasyonlarından kaynaklanıp kaynaklanmadığı da açık bir şekilde ortaya konulamamıştır. Bu konuda yapılan çalışmaların çok büyük bir kısmında elde edilen sonuçlar GDB kullanımına yönelik herhangi bir olumsuzluğa işaret etmediğinden ticari transgenik ürünlerin çiftlik hayvanlarının beslenmesinde metabolik özellikleri ve et, süt ve yumurta gibi ürünlerin niteliklerini etkilemeksizin güvenle kullanılabileceği ileri sürülmektedir. Bunları belirtirken kesinlikle gözü kapalı bir GDO savunucusu konumunu da düşmek istemiyorum.

Bu konuda SADECE VE SADECE bilimsel verilere dayanılması gerektiğinin altını çizmek istiyorum. Çünkü bu konu politik ve sosyal değil sadece ve sadece bilimsel bir konudur ve bu nedenle bilimsel etik içinde değerlendirilmelidir. Tabi ki bilim insanlarının tümüne güvenilemeyeceğini ve onların da büyük şirketlerce yönlendirilebileceği iddia edilebilir. O zaman birileri de bu iddiaları ortaya atan kesimlerin hangi çevreler tarafından yönlendirildiğini sorma hakkına sahip olurlar. Bu kör dövüşü devam eder gider ve sonuçta kaybeden bu tür konularda hiç bir yaptırım gücü olmayan sokaktaki vatandaş olur. Beğenelim beğenmeyelim bu konuda güvenebileceğimiz tek şey BİLİM İNSANLARI’nın söyledikleri, daha doğrusu bilim insanları tarafından geçerliliği kanıtlanmış sınıflı bilimsel dergilerde yayımlanan araştırma makaleleridir. Yazının sonunda verdiğim yayınların yer aldığı dergiler hayvan besleme alanında güvenilir olan dergilerdir. Konuya ülkemiz özelinde yaklaşılması durumunda ise hayvansal üretimimizi kısır GDO tartışmalarına kurban etmememiz gerektiğini, aksi takdirde zaten yetersiz olan hayvansal protein tüketimimizin daha da düşeceğini belirtmek gerekmektedir. Bu durum ise geleceğimizin teminatı olan çocuklarımızın zihinsel gelişimi açısından elzem olduğu bilimsel verilerle ortaya konulmuş olan hayvansal protein üretimini sekteye uğratacak ve dolayısıyla ülkemizin geleceği tehlikeye girecektir.
 
Ondokuzmayıs Üniversitesi Doç. Dr. Ali Vaiz GARİPOĞLU
 
ARKADAŞLARINLA PAYLAŞ
YORUM YAPYorumunuzda küfür, rencide edici, reklam içeren, yönlendirici yazılar yazmayınız. Aksi taktirde yorumunuz onaylanmayabilir.
Yorum yapabilmek için üye girişi yapınız. ÜYE GİRİŞİ ÜYE OL
FACEBOK YORUM

2 ayda bir yayınlanan gastronomi ve horeca dergisi Food Time, dolu dolu içeriği ile yine sizlerle.. Dergimizi Migros, Carrefour, kitap evleri ve bayilerden alabilir, önceki sayılarımıza dijital ortamdan ulaşabilirsiniz.

GIDA GÜNDEMİ MAĞAZALARI
HAFTALIK e-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN SEKTÖRDEN BİHABER OLMAYINKayıtlı Abone Sayısı 23.157
Adınız: Soyadınız: Mesleğiniz: Cinsiyet: KadınErkek Mail Adresiniz:
GIDA GÜNDEMİ İNTERNET VE AJANS HİZMETLERİ - Tüm Hakları Saklıdır © 2007 - 2017 Haber, makale ve diğer içerikler aktif link verilerek kullanılabilir. Kaynak gösterilmeden kullanılması yasaktır. T: 0212 642 44 32     |     F: 0212 642 44 38