MAKALE

Yayın Tarihi: 18.12.2017 Pazartesi 16:25:00

Gıdaya katılan en masum böcek “Cochineal”

Yusuf ÇUKUR

Gıdaya katılan en masum böcek “Cochineal”

Belirli zaman diliminde çoğumuza gelen bilgilendirme mailinde gazlı içeceklerde, et ürünlerinde vb gıdalarda kullanıldığı ve böcekten elde edildiği belirtilen bu gıda renklendiricisine birlikte bakalım.

Gıda katkı maddeleri içerisinde en önemli gruplardan bir tanesi de hiç şüphesiz renk maddeleridir, Uluslararası Gıda Kodeks Komisyonu‘na göre “gıdanın rengini düzenleyen veya renk vermek amacıyla katılan madde” olarak tanımlamaktadır. İşleme ve depolama sırasında kaybolan doğal rengi yeniden kazandırmak, zayıf olan rengi kuvvetlendirmek, gerçekte renksiz olan besine renk vermek, düşük kaliteyi gizleyerek tüketici beğenisi kazanmak amacıyla gıdalara belirli oranlarda katılırlar.



Isı, ışık, pH, nem ve benzeri gıda işleme proseslerinin gıdaların renkleri üzerinde olumsuz etkileri ortaya çıkmaktadır. Bunun sonucunda gıdalar görünüşlerinde renk solması veya kaybına uğramaktadırlar. Bu farklılıkların ve kayıpları karşılayarak gıdanın orijinal rengini koruma, ürünün renk tek düzeliğini sağlama, çekiciliğini arttırma, geliştirilmiş bir formulasyona bağlı olarak üretilen renksiz veya az renkli gıdalara (şekerleme, alkolsüz içecekler, karışım toz ürünler) renk kazandırma gibi amaçlarla renklendiriciler kullanım alanı bulmaktadır. Renklendiriciler elde edildiği kaynaklara göre:

»» Doğal Renklendiriciler

»» Yapay veya Sentetik Renklendiriciler olmak üzere iki temel grup altında toplanabilmektedirler.

Belirli zaman diliminde çoğumuza gelen bilgilendirme mailinde gazlı içeceklerde, et ürünlerinde vb gıdalarda kullanıldığı ve böcekten elde edildiği belirtilen bu gıda renklendiricisine birlikte bakalım. Karmin (Karminik Asit ) E 120 kodu ve C2H20O13 kimyasal formülü ile bilinen ve doğal kabul edilen gıda renklendiricilerindendir. Ürünlerde kırmızı renk vermesi amacı ile kullanılmakta ve verdiği parlak kırmızımsı renk nedeni ile tercih edilmektedir.



Karmin, Dactylopius coccus (Cochineal) adlı böcekten elde edilen, parlak kırmızı renk veren ve tekstil ve kozmetik sanayi, et sanayi, içecek sanayi ve şekerleme sektörüne kadar pek çok alanda kullanılan, doğal olarak kabul edilen bir renk maddesidir. Kanarya adalarında ve Meksika gibi tropikal ve orta tropikal bölgelerde doğal olarak bulunan bir böcektir. Doğal ortamında çoğaldığı gibi kültürel olarak da yetiştirilmektedir. Özel kaktüs tarlalarında kültürel yetiştiriciliği yapılmaktadır. Opuntia isimli kaktüsler üzerinde parazit olarak yaşarlar ve diğer böcekleri kaktüsten uzak tutmak için karminik asit salgılarlar. Kaktüs üzerindeki besin maddeleri ve suyu kullanarak yaşamlarını devam ettirirler. Karminik asit böceğin gövde ve yumurtalarından ekstrakte edilmektedir. Bunun için 90 günlük dişi böcekler kullanılmaktadır.1 kg boya eldesi için yaklaşık 155.000 adet böcek kullanılmaktadır.

Yıllık dünya üretimi 200 ton civarında olan boyanın büyük bölümü Peru’daki üreticiler tarafından piyasaya arz edilmektedir. Türkiye’de bulunmayıp ithalatı yapılmakladır. Müşteri hassasiyetleri ve talepleri doğrultusunda son yıllarda yapılan çalışmalar ile stabilitesi yüksek ve ikame edebilecek ürünler geliştirilmiş ve üreticilere sunulmuştur.