MAKALE

Yayın Tarihi: 12.01.2018 Cuma 16:20:00

Hayata değer katan ünlüler

Bilal YILDIRIM

Hayata değer katan ünlüler

Kimi zaman meşhur şahsiyetlerin kimi zaman siyasilerin kimi zaman hatırı sayılır zenginlerin kimi zamanda Anadolu’nun ücra köşesindeki bir vatandaşın hayatını süsleyen ünlülerin yaşamlarına yakından bakmak ister misiniz? Eğer öyleyse bu yazı tam size göre.

İlgili resim

Salatalık

Oldukça düşük kalori değeriyle diyet yapanların ilgi odağında yer almayı sürdüren ünlümüzün kendi adıyla anılan bir diyeti de bulunmaktadır. Başta potasyum olmak üzere fosfor, kalsiyum, magnezyum, sodyum ve demir içeriğiyle sevenlerini mutlu etmeyi başarıyor. Yanı sıra A, B1, B2, B3, B6, B9 ve C vitamini desteği ile de beğeniyi arttırmaktadır.

Kuzey Hindistan’dan tüm dünyaya yayılan ünlülerimizdendir. Kabakgiller ailesinin bir üyesidir. Çoban salata başta olmak üzere birçok salatada çekinmeden kullanılan ünlümüzün yoğurt ile beraberliğinden doğan cacık toplumun hemen her kesimi tarafından beğeniyle tüketilmektedir. Yaz sıcaklarında dolaptan alınan soğuk bir salatalık; sevenlerini serinletmede ve aynı zamanda susuzluğun giderilmesinde çok etkilidir. Oldukça düşük kalori değeriyle diyet yapanların ilgi odağında yer almayı sürdüren ünlümüzün kendi adıyla anılan bir diyeti de bulunmaktadır. Başta potasyum olmak üzere fosfor, kalsiyum, magnezyum, sodyum ve demir içeriğiyle sevenlerini mutlu etmeyi başarıyor. Yanı sıra A, B1, B2, B3, B6, B9 ve C vitamini desteği ile de beğeniyi arttırmaktadır. Ünlümüz beklenmedik yerlerde karşımıza çıkarak her alanda maharetlerini sergilemekte ve bizleri şaşırtmaktadır. Güzelliğine düşkün hayranlarının yüzlerinde dilimler halinde, otobanlarda poşetler içerisinde, semt pazarında, seçkin market ve manavlarda kısacası hayatın her yerinde karşımıza çıkan ünlümüz yersiz şakalara, film ve dizilere ve hatta “doktoğ ğöno paği salatalık sütü salatalık kığemi” gibi reklamlara dahi konu olabilmekte ve adından sıklıkla bahsettirmektedir. Hormon tartışmaları içerisinde adının geçmesi, dolapta kendiliğinden büyümesi dedikodularıyla birlikte çalkantılı bir hayat yaşayan ünlümüz gelecekte de ilgi odağı olmaya devam edeceğe benziyor.

Domates

Patlıcangiller ailesinin üyesi olan ve Amerika kıtasında doğan bu ünlümüz Kristof Kolomb ile deniz aşırı bir yolculuğa çıkar ve Avrupa’ya ulaşır. Başına geleceklerden habersiz yaşamını sürdürür ve tüm dünyaya yayılmaya devam eder. Sarı renginden dolayı “altın elma” olarak anılırken kırmızı türlerinin de var olduğu ortaya çıkar. Avrupalı sevenleri ona “aşk elması” adını verir. Bunca seveninin arasında 1900’lü yıllara kadar zehirli olduğuna inanan büyük bir kesim tarafından dışlanır. Meyve midir yoksa sebze midir tartışmalarına aldırmadan emin adımlarla yoluna devam ederek doğduğu yerden çok uzaklara ulaşmayı başarır. Öyle ki, ünlümüzün dünya üretiminin üçte biri Çin’de gerçekleşmektedir.

Hakkında çıkan dedikodulara aldırmadan yoluna devam eden ünlü, modern bilimin desteğini de arkasına alarak zenginliğini bilimsel olarak kanıtlamış, hakkındaki asılsız iddia ve ithamlara bu şekilde sert bir cevap vermiştir. Zengin donanımı -özellikle sahip olduğu likopen sayesinde tam bir yaşam kaynağıdır. Potasyum, sodyum, demir, fosfor zenginliğinin yanında A, B1, B2, B3, B6, B9, C ve E vitamin öğeleri ile sevenlerini ziyadesiyle memnun etmektedir. Ünlümüz; yaşlanmayı geciktirici, cilt koruyucu, anti kanserojen, kolesterol düşürücü, görme sorunlarını engelleyici ve bağışıklık sistemini güçlendirici özellikleriyle çok daha uzun süreler gözlerin üzerinde olmasını sağlayacak gibi görünüyor. Domates ve soğan en sosyal ünlülerimizdir. Neredeyse girmedikleri ortam yok gibidir. En çok da menemende birbirlerine yakışır ve birbirlerini tamamlarlar.

Genellikle yaz aylarında tüm albenisiyle meydanlara inen ünlü, bir süre önce kış aylarında da kendini göstermeye başladı. Yaz güneşinden mahrum kalan ünlümüzün albenisi azalırken sevenlerinin alışkın olduğu lezzeti sunamaması kulislerde söylentilere sebep oldu. Uzun yıllar sonra yine hakkında söylentilerin çıkması sevenlerini üzmeye yetti. Bir anda kendisini “hormonlu ünlüler” listesinde bulan domatesin GDO tartışmaları esnasında adının geçmesi ve tamda bu sırada şırınga ile çekilmiş fotoğraflarının servis edilmesi hayranlarında şok etkisi yarattı. Çalkantıların gölgesinde gönüllere taht kuran ünlümüz -yetkililerin de desteğiyle umarız bu sıkıntıları da atlatacak ve yine şaşaalı günlerine kavuşacaktır.

Sarı renginden dolayı “altın elma” olarak anılırken kırmızı türlerinin de var olduğu ortaya çıkar. Avrupalı sevenleri ona “aşk elması” adını verir. Bunca seveninin arasında 1900’lü yıllara kadar zehirli olduğuna inanan büyük bir kesim tarafından dışlanır.

Soğan

Sevenleri çeşitlilik aramamakla beraber kimi kızılından, kimi sarışınından, kimi de beyaz tenlisinden hoşlanır. Tazesini bulan fırsatı kaçırmaz. Öyle grift bir ilişki kurar ki sevenleriyle, şaşırırsınız. Yumruklanır sofralarda, duygusal anlar yaşatır doğrandığında, cücüğü çok makbuldür ikram edilir kıymetliye… Ünlümüz sabah kimseye bırakılmaz, öğlen dostlara tavsiye edilir, akşam düşmana ikram edilir (Soğanı sabah kendine, öğlen dostuna, akşam düşmanına yedir.-Atasözü)

Şimdi sıra Akdeniz ve Orta Asya kökenli ünlümüz “soğan”da. Soğangiller ailesine mensuptur ve belki de hayatımıza renk katan en önemli ünlümüzdür. Her ne kadar Mısır’dan Yunanistan’a, daha sonra İtalya’ya, oradan da Avrupa’ya yayıldığı söylense de bence Orta Asya’dan, önce Anadolu’ya daha sonra Avrupa’ya göç eden Türkler tarafından Dünyaya yayılmıştır. Soğanın güç verdiğine inanan toplumların geçmişte işçiler (Mısır-Piramit İşçileri), savaşçılar (Büyük İskenderin Orduları), sporcular (Eski Yunan-Atletler)… soğansız çıkmam abi modunda ünlümüzle sıkı ilişki kurdukları yapılan araştırmalarda karşımıza çıkmaktadır. Çin tıpçıları ise, ünlümüzle birçok hastalığı tedavi ediyor, Ruslar yaralanmalarda antiseptik olarak ünlümüze başvuruyorlardı. Sevenleri çeşitlilik aramamakla beraber kimi kızılından, kimi sarışınından, kimi de beyaz tenlisinden hoşlanır. Tazesini bulan fırsatı kaçırmaz. Öyle grift bir ilişki kurar ki sevenleriyle, şaşırırsınız. Yumruklanır sofralarda, duygusal anlar yaşatır doğrandığında, cücüğü çok makbuldür ikram edilir kıymetliye… Ünlümüz sabah kimseye bırakılmaz, öğlen dostlara tavsiye edilir, akşam düşmana ikram edilir (Soğanı sabah kendine, öğlen dostuna, akşam düşmanına yedir.-Atasözü).

Hem pişmiş hem çiğ sevilir O. Bu denli sosyal bir ünlü sosyalleşmeye engel olur mu evet olur. Çiğ sevenler kara kara düşünür bir yanda vuslat bir yanda hasret… Sevenlerine sorsanız, bahanesi çok; “isteriz ki hep göz önünde olsun, o yüzden evin her odasına koyarız başköşeye, salatada yemekte bol bol olsun isteriz, ekmek arası sade de severiz köfte-balık-kebapla da, kızartılır severiz, buğulanır-közlenir yine severiz…” Dedik ya bahanesi çok. Ünlümüz sahip olduğu vitamin, mineral ve kendine has özellikleriyle bin derde devadır. Kansere yakalanma riskini azaltır, kalbe ve koroner damarlara çok faydalıdır, tansiyonu ve kolesterolü dengede tutar, idrar söktürür toksinlerin atılmasını sağlar, iyi bir antibiyotiktir, pankreası çalıştırır ve daha bir sürü şey…

Diğer iki ünlümüzün aksine dedikodularda adı geçmez, iddia ve ithamlara falan da maruz kalmaz, sakin bir hayat sürer. Belki dolmuşlarda vs sosyal ortamlarda hakaret yemişliği, fiyatının altınla yarıştığı dönemlerde eleştirilmişliği ya da doğranırken küfür edilmişliği vardır ama biz kesinlikle kendisinde bir kusur görmüyoruz. Şimdi bazılarının “ıyy hiç sevmem, Mevla’ya yakın olsun benden ırak” dediklerini duyar gibiyim. Ama olsun herkes sevmek zorunda değil, biz ünlümüzü her haliyle seviyor, beğeniyle takip ediyoruz.

Biber

Yaşantısına göz atacağımız son ünlümüz Orta ve Güney Amerika doğumludur. Domates gibi Patlıcangiller ailesinin bir üyesidir. Amerika Kıtası’nın keşfiyle birlikte ve tabi Kristof Kolomb sayesinde dünyanın değişik yerlerine göç etmiştir. Kristof Kolomb, ünlümüzle ilk tanıştığında, O’nu Hindistan’da yetişen karabibere benzeterek geldikleri yerin Hindistan olduğunu düşünmüştür. Ancak yediği acı biberin şokundan kurtulan Kolomb yeni bir şey bulduğunun farkına varmıştır. Amerika Kıtası’nda MÖ 7000’li yıllarda bile tarımının yapıldığı düşünülen ve başka bir yerde izine rastlanmayan ünlümüz Kolomb sayesinde önü alınamaz bir üne kavuşmuştur. Ünlümüzün dünyaya yayılması birçok kültürün de yeniden şekillenmesine neden olmuştur. Nitekim acı soslarla bezenmiş Meksika ve Asya gibi mutfaklar, ünlümüzün hakimiyetindedir. Memleketimizin Adana, Kahramanmaraş, Gaziantep gibi bölgelerini de ele geçirmiştir. Görünen o ki ünlünün acı olanı, namının yayılmasında, tatlıya baskın çıkmıştır.

Acılığı SHU(Scoville Heat Unit) birimiyle ifade edilir. Sözüm ona İtalya’da acı makarna sosu olarak kullanılan ünlünün acılığı sadece 500 SHU iken ülkemizde acı olarak tabir edileni 10 bin SHU’dur. Sahip olduğu kapsaisin acılığın temel öğesidir. Saf kapsaisin 15-16 milyon SHU olarak bildirildiğine, ülkemizde 10 bin SHU’luk ünlünün hayranlarını hıçkırıklara göz yaşlarına boğduğu bilindiğine göre 2.2 milyon SHU’luk en acı ünlünün hayranlarıyla arasında ne tür bir ilişki olduğunu sorgulamadan edemiyoruz doğrusu.

Biber, sevenleri tarafından değişik şekillerde adlandırılmıştır (süs, dolmalık, sivri, çarli, salçalık, kapya…). Adlandırma konusunda eşsiz bir uyum gösteren sevenlerini aynı zamanda karşı karşıya getiren acılık ve tatlılık özelliği ciddi bir tercih konusudur. Tatlı sevenler tarafından mazoşist olmakla suçlanan acı sevenler, tatlı sevenleri otçul olarak nitelemekten geri durmamaktadır.

Ünlümüzün acı olanları, sevenlerini endorfin hormonunu arttırarak-fiziksel olarak heyecanlandırmakta diri ve dinç görünmelerini sağlamaktadır. Domates gibi mevsimi dışında da piyasa yapmaya çalışan ve bu nedenle lezzet konusunda bazen eleştirilere konu olabilen, az da olsa hormon ve GDO dedikodularında adı geçen ünlümüz bu gibi söylentilere aldırmadan sahip olduğu şöhretin tadını çıkarmaya devam ediyor.

Yeşil, kırmızı, sarı, turuncu… gibi değişik renk ve tonlarda karşımıza çıkan ünlümüz A ve C vitamini zenginliği ile rakip tanımıyor ve bunu her fırsatta avantaja dönüştürmeyi başarıyor. Ayrıca besin öğeleriyle sevenlerinin ağrılarını gideriyor, bağışıklık sistemini güçlendiriyor, strese dayalı problemlerini bertaraf ediyor, sindirim sistemi rahatsızlıklarını önlüyor/iyileştiriyor... Uzmanlara göre birçok hastalığın etmeni sayılan stresle başa çıkabilen nadir bir ünlü olan biber, sırf bu özelliği nedeniyle bile ününün hakkını fazlasıyla veriyor. Kısacası ünlümüz saymakla bitiremeyeceğimiz özellikleri ve iyi bir partner olması sayesinde sevenlerinin iltifatını kesinlikle hak ediyor.