MAKALE

Yayın Tarihi: 11.12.2017 Pazartesi 11:35:00

Her doğal ürün organik değildir!

Şerif Ayhan SÜMERLİ

Her doğal ürün organik değildir!

Organik tarım için dil farklılıkları nedeniyle farklı ülkelerde farklı kelimeler kullanılmaktadır. İngiltere’de organik, Almanya’da ökolojik, Fransa’da biyolojik kelimeleri kullanılmaktadır. Dünyadaki en büyük organik gıda pazarı ABD’dedir. Dünyada da ülkemizde de organik tarım alanları konvansiyonel tarım alanlarına göre oldukça küçüktür. Ancak her yıl organik tarım alanları hızla artmaktadır. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın yapmış olduğu çalışmaya göre; ülkemizdeki organik ürün sayısı 2002 yılından 2013 yılına % 42 oranında artmış, üretim miktarı 310 bin tondan 1 milyon 620 bin tona çıkmıştır.

Organik tarım, dünyada özellikle 2.Dünya Savaşı sonrası ölçüsüzce kullanılan gübre ve pestisit (tarımsal ilaçları) sonucu bozulan tarımsal ekosistemi ve insan sağlığını korumak amacı ile geliştirilmiştir. Tamamen katkısız, sağlıklı, bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretilmesi yanında, tarımsal ekosistemi de koruyan bir tarım sistemidir. Türkiye’de organik tarım 2004 yılında yürürlüğe giren 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu, ilgili yönetmelik ve eklerine uygun olarak yapılır. Organik tarım, insan sağlığına ve çevreye zarar vermeyen, üretiminde hiçbir kimyasal girdi kullanılmadan, üretimden tüketime kadar her aşaması kontrollü ve sertifikalı tarımsal üretim biçimidir.



Organik tarımda ürün yetiştirilmesi, toplanması, hasat, kesim, işleme, tasnif, ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama, taşıma ile ürünün tüketiciye ulaşmasına kadar olan diğer tüm işlemlerde, kimyasal madde veya tarım ilacı kullanılmamaktadır. Organik ürünlerin üretiminde GDO kullanımı yasaktır. Organik üretimde hedef; güvenli gıda, sürdürülebilir ekosistem, kaliteli ürün, sağlıklı beslenme, hayvan refahı, gibi başlıkları bir bütün altında toplamaktır. Organik ürünlerin ambalajlarının üzerinde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ait logo ile kontrol ve sertifikasyon kuruluşunun logosu bulunmaktadır. Bu logolar ürünün organik olduğunun ispatlarken, ürünlere izlenebilirlik ve sürdürülebilirlik kazandırır.

Organik tarım ile sürekli karıştırılan bir tarımsal faaliyet olan doğal tarım (naturel tarım) ise, organik tarımdan tamamen farklıdır. Bir arazide, dışarıdan hiçbir kimyasal gübre, ilaç veya hormon kullanılmadan kendi haline yetişen bir bitkinin ürününe doğal ürün denir. Doğal ürünlerin sertifikası bulunmamaktadır. Daha önceden, toprakta birikmiş olan gübre, ilaç ve diğer kimyasal madde kalıntılarının varlığı, doğal olduğunun sonucunu değiştirmez ancak, bu yöntemle elde edilen ürün organik değildir. Çünkü organik tarımın belirli kuralları olup, bunlara uyulması zorunludur. Bu iki tanım birbirlerinden kesin olarak ayrılmalı ve çok dikkat edilmelidir. Unutulmamalıdır ki, her organik ürün, doğal (naturel) bir üründür. Ancak, her doğal ürün organik ürün değildir.

Sertifikasyon ve belgelendirme

Türkiye’de şu anda mevcut olan 30 tane kontrol ve sertifikasyon kuruluşu bulunmaktadır. Bu kuruluşların görevi; tarımsal üretimden başlayarak nihai ürüne kadar olan zincirin organik standart ve yönetmeliklerle belirlenmiş kurallara uygun olup olmadığını kontrol etmek ve sertifikalandırmaktır. Kontrol ve sertifikasyon kuruluşları bağımsız kuruluşlardır. Ayrıca Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiştir. Organik tarım yapmak isteyen müteşebbisler, tarım yapacakları alanın uygunluğunun kontrolü için sertifikasyon kuruluşlarına başvuruda bulunurlar. KSK’nın (Kontrol ve Sertifikasyon Kuruluşu) üretici firmayı uygun bulması durumunda bir sözleşme hazırlanır.

Üretim yapacak olan firma şirket ev rakları ve sözleşmeyi kontrol kuruluşuna verir, üretici tarafından verilen bilgiler KSK tarafından OTBİS’e (Organik Tarım Bilgi İşlem Sistemi) girilir. Risk durumlarına göre arazi ve işlem kontrolleri yapılır. Yapılan işletme ve arazi kontrolleri raporlandırılır ve sertifikasyon birimine sunulur. KSK tarafından eksiklikler var ise üretici firmaya bildirilir. Eksikliklerin tamamlanması sonucu sertifika hazırlanır.

Organik tarımın Türkiye ve dünyadaki durumu

Organik tarım için dil farklılıkları nedeniyle farklı ülkelerde farklı kelimeler kullanılmaktadır. İngiltere’de organik, Almanya’da ökolojik, Fransa’da biyolojik kelimeleri kullanılmaktadır. Dünyadaki en büyük organik gıda pazarı ABD’dedir. Dünyada da ülkemizde de organik tarım alanları konvansiyonel tarım alanlarına göre oldukça küçüktür. Ancak her yıl organik tarım alanları hızla artmaktadır. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın yapmış olduğu çalışmaya göre; ülkemizdeki organik ürün sayısı 2002 yılından 2013 yılına % 42 oranında artmış, üretim miktarı 310 bin tondan 1 milyon 620 bin tona çıkmıştır. Türkiye önemli ihracatçı ülkelerden biridir. Organik ürün üretimimizin büyük bir bölümü ihraç edilmektedir. Almanya, Fransa, İtalya, İngiltere, Danimarka, Hollanda ihracat yapılan ülkelerin başında gelmektedir. İhracat ile beraber bazı ürünlerin ithalatı da gerçekleşmektedir. Ülkemizde organik gıda pazarının büyüklüğü 400 milyon TL’ye ulaşmıştır. Bunun 300 milyon TL’si perakende 100 milyon TL’si ise ihracattır. Organik Pazar her yıl %20-25 oranında büyümektedir.

YAZARIN SON 5 MAKALESİ