MAKALE

Yayın Tarihi: 06.08.2013 Salı 13:52:25

Her Şehrin Özel Tadı Var

Şengül PARLAK

Her Şehrin Özel Tadı Var

Ramazandan ötürü müdür bilinmez. Gözümü kapatınca gördüğüm hayaller şekil değiştirdi. Kocaman sofralar, mis kokulu yemekler, bol şekerli tatlılar. Neyse ki bayrama az kaldı da hayallerime kavuşacağım.

Tam da hayal kurarken size bu yazıyı yazıyorum. Okumaya başladıysanız yarım bırakıp iftardan sonra okuyun derim.

Bayram sofraları her ilde ayrı mı hazırlanır diye bir araştırma yaptım. Aslında düğün sofraları gibi bayram sofraları da nerdeyse il il değişmekteymiş. Konu biraz da her ilin meşhur yemeğine gitti ve dayandı. O kadar çok çeşit ve ismi ilk kez duydum. Şimdi, size, her ili ucundan azıcık anlatacağım ve siz okurken muhtemelen tarifini deniyor olacağım.

Sizin için seçtiklerimden;


Adana: Yüzük çorbası, süllüm yemeği ve karakuş tatlısı.

               
                       KARAKUŞ TATLISI

Adıyaman: Basalla, yapıştırma, hıtap.

Afyonkarahisar: Zürbiye, sırtsırta, cızdırma, cimcik, palize, yanıyarma ve cücü kadayı.

Ağrı: Abdigör köftesi,haşıl, hengel, hasude, halise ve murtuğa.

               
                               MURTUĞA

Aksaray: Soğanlama, çiğleme.

Amasya: Peluza, kesme ibik çorbası, patlıcan pehli, ayva gallesi.

              
                         AYVA GALLESİ

Ankara: Alabörtme, calla, sızgıç, siyel, carcıran, bırtlak, saçkıran.

Antalya: Arap kadayıfı, karpuz kabuğu reçeli, bergamut reçeli.

              
                 KARPUZ KABUĞU REÇELİ

Aydın: Kulak çorbası, pelvize tatlısı, yuvarlama, ebegümeci kavurması, arapsaçı.

Balıkesir: Tirit, sura, saçak, peynirli patlıcan, zerde tatlısı, mafiş tatlısı.

Bartın: Pumpum çorbası, yumurtalı isbut, kabak burması.

                 
                          PUMPUM ÇORBASI

Batman: Bumbar, Şam börek, perde pilavı.

Bayburt: Tel helvası, tatlı çorba, galaçoş, yalancı dolma.

Bingöl: Dut pekmezi.

Bitlis: Büryan kebabı, şekalok yemeği, çorti köftesi, gari aşı, glorik, gebol, çireş pancarı.

Bolu: Çantıklı pide, kedi batmaz, orman kebabı, kaldırık dolması, bakla çullaması, coş hoşafı, karavul şerbeti, kızılcık şurubu, Bolu Beyi tatlısı, uğut tatlısı.

                 
                        BOLU BEYİ TATLISI

Burdur: Testi kebabı, kabak helvası, Burdur muhallebisi.

Bursa: Etli gavata, mısır unu sarması, İnegöl köftesi, ciğer sarması, incir dolması.
                 
                           İNCİR DOLMASI

Çanakkale: Bakla keşkeği, tumbi, turp otu salatası, kaçamak, lakerda, erik macunu.

Çankırı: Yaren güveci, mıkla, tutmaç, yumurta tatlısı.

Çorum: Leblebi, yanıç, cızlak, kömbe, hingal, borhani, helise, çullama, İskilip dolması.

Denizli: Çaput aşı, alaçora, sıyırma, yoğurtlu patlıcan gömmesi, sura, kaçamak.

Diyarbakır:
Cartlak kebabı, patlıcan meftunesi.

Düzce: Çerkez tavuğu, Arnavut böreği, göbete mantısı, lepsi, mamursa, haluj.

Edirne: Badem ezmesi, mamzama, akıtma, hardaliye, satır kebabı.

Elazığ: Lobik çorbası, anamaşı, kelecoş, taraklık, kındık köfte, küncülü köfte, muhaşerli köfte, işkene, sapan dolması, kibe dolması, çaypalası, pirpirim boranı, tavşan üfelemesi, kırmanlı pilav, fodula, zarafat, patila, heside, dolanger, hürriyet kadayıfı, orcik, pilit ve gah.
               
                               ORCİK

Erzincan: Tulum peyniri, tava leblebisi.

Erzurum: Çağ kebabı, den çorbası, hıngel, herle aşı, çeç pancarı, çaşır.

               
                          ÇAĞ KEBABI

Eskişehir: Çiğ börek, abısta, harşıl, yufkalı büryan, met helvası.

Gaziantep: Alinazik kebabı, antep fıstığı, baklava, malhıtalı (mercimekli) köfte, iç katması (kısır), tene katması, haveydi köftesi, omaç, sini köftesi, süzek yapması, cağırtlak kebabı, lebeniye, öz çorbası, beyran, topaç, Köse Sefer kabağı dolması, loğlazlı aş, çiğdem aşı, ekşili daraklık tavası, beyran, şiveydiz, acur oturtması, loğlaz piyazı, yarpuz piyazı.

Giresun: Fındık, hamsi böreği, çalıçileği çorbası, mendek çorbası, yağlaş, karalahana diblesi, kiraz tuzlusu kavurması, hamsili mısır ekmeği, fasulye turşusu.

Gümüşhane: Köme, kuşburnu, dut pekmezi, dut pestili, lemis, haşıl, kanzılı börek, siron.

Hakkari: Gulul çorbası, kepaye, jaji, lalepet, duğeba, kiflik.

Hatay: Kaytaz böreği, taş kadayıf, kereviç, semirsek, kuş gözü.

Isparta: Miyane, sakala sarkan, tapalak, banak, kabine, kuyruğu sulu, samsa, tosmankara.

 

İstanbul: Kanlıca yoğurdu, Sultanahmet köftesi, uykuluk, badem ezmesi.

İzmir: Kumru, sura, İzmir köftesi, papaz yahnisi, mücmeri, radika salatası, gerdan tatlısı.

Kahramanmaraş: Dövme dondurma, biber, tarhana, leğen çorbası, tirşik çorbası, Maraş paçası, pıtpıt lapası, sömelek, un sucuğu, bastık, çullama, ilende, hapısa, ravanda.

Kars: Bal, kaymak, kaşar, gravyer, herre (un çorbası), hangel, haşıl, feselli, piti.

                      
                                     HANGEL

Kayseri: Pastırma, sucuk, mantı, pehli, yağbari, pöç, kovalama, fincan ağzı, nevzine.

Kilis: Şıhıl mahşe, pekmez, kübbülmüşviyye, talı malhıta, köllük aşı, züngül, belluriye, cennet çamuru, firik pilavı, kibe, mazlum, mıkşi, teşrübe.
                       
                                KÜBBÜLMÜŞVİYYE

Konya: Düğün yemeği, etli ekmek.

Kütahya: Cimcik, dolamber böreği, namaz dolması, gökçümen hamursuzu, tosunum, kızılcık çorbası, tekke çorbası, çene çarpan çorbası, kötdür tatlısı.

Malatya: Kayısı, kağıt kebabı, analı-kızlı, fasulye yaprağı sarması, kabak çiçeği dolması.
                         
                            KABAK ÇİÇEĞİ DOLMASI

Manisa: Mesir macunu, Kula güveç kapaması, şekerli pide, otlu pide, Manisa kebabı.

Mardin: Badem şekeri, ceviz sucuğu, ikbebet (içli köfte).

Mersin: Cezerye, tantuni, kerebici, zahter.

Muğla: Dutmeç, çopur, döş dolması, balıklen, çıntar kavurması, ballı kabak, dülek reçeli.

Muş: Muş köftesi, çorti aşı.

Nevşehir: Düğü, kesme, katma aşı, ağpakla (fasulye, kemikli et), dıvıl, ayva dolması.

Niğde: Mangir çorbası, tava, üzüm boranası, ditme, unlu söğürme, papara, cılbır.

Ordu: Melocan (diken ucu) kavurması, Sakarca mıhlaması,galdirik kavurması, ısırgan yağlaşı, mısır yağlaşı, hoşgıran kavurması, kabak muhallebisi, pallabye.

Rize: Anzer balı, Rize köftesi, Rize simidi, Hamsi çiğirtası, çumur, pepçura.

Sakarya: Pekmez, yoğurt.

Samsun: Samsun pidesi, turşu kavurması, yer pancarı, mısır çorbası, kocakarı gerdanı.

Siirt: Zivzik narı, Pervari balı, perde pilavı.

Sinop: Sinop kestanesi, nokul, içli tavas, mamalika.

Sivas: Sivas kebabı, peskutan çorbası, pezik turşusu.

Şanlıurfa: İsot, şıllık tatlısı, paliza, bostana, urfa kebabı.

Şırnak: Kutlık, serbıdev, hekeheşandi, şımşıpe, meyre, bırınzer, mahmılatık, fıreydin, suryaz.

Tekirdağ: Tekirdağ köftesi.

Tokat: Tokat kebabı, bacaklı çorba.

Trabzon: Vakfıkebir ekmeği, akçaabat köftesi.
                    
                            VAKFIKEBİR EKMEĞİ

Tunceli: Ovacık dağ sarımsağı, Şavak tulum peyniri, Pülümür balı, zerefet, sirekurt, sirepati, kavut, patila.

Uşak: Alacatene, haşhaş sürtmesi, ciğerli bulgur.

Van: Otlu peynir, Van balığı (inci kefali), ilitme, senseger.

Yalova: Yalova köftesi, yaprak pidesi, pavli, luhu şuşkey çirbuli, lalanga, çubiyiş gayi, papa , silohto, paponi.

Yozgat: Testi kebabı, arabaşı.

Zonguldak: Çaycuma yoğurdu, Osmanlı çileği, Devrek simidi, beyaz baklava, kızılcık.

 

Yolunuz bu şehirlere düşerse tadına bakacağınız lezzetler belli, bir lezzet ait olduğu yere yakışıyor. En iyi tadım tecrübesini ancak yerinde bulabilirsiniz. Ama evde tarifini denemek ayrı bir eğlence tarifi eksiksiz uygularsanız neden başarılı olmayasınız ki en kötü ihtimalle size özel bir tarif haline gelir.