MAKALE

Yayın Tarihi: 06.01.2017 Cuma 14:42:20

Lokman Hekim’i yolundan çıkaran bitki!

Furkan DEMİRGÜL

Lokman Hekim’i yolundan çıkaran bitki!
Lokman Hekim bir gün Anadolu’nun güneyindeki insanlara şifa verebilmek için yola çıkar. Toroslar’ı aşıp Akdeniz’e doğru yol alırken limon ağaçları görür. Burada yaşayan insanların daha sağlıklı olabileceklerini düşünerek ilerlerken yolun sağlı sollu keçiboynuzu ağaçlarıyla kaplı olduğunu fark eder.
 
Keçiboynuzu Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü bölgelerde kendiliğinden yetişen çalı ya da ağaç şeklindeki bir bitki türüdür. Ülkemiz Akdeniz ve Ege kıyılarında da kendiliğinden yetişmektedir. Ham meyveler yeşil, olgunlaşma sırasında kahverengi, olgun meyveler ise koyu kahverengi renklidir.



Keçiboynuzu ağacı ilk on beş yıl meyve vermez. Ağacın yaklaşık ömrü 100 yıldır ve olgunlaştıktan sonra her yıl ortalama 90 ila 115 kg arası meyve verir. Keçiboynuzu bilinen en eski meyvelerden birisidir, 5000 yıldır bilindiği düşünülmektedir. Güçlü rivayetlere göre Yakup Peygamber çölde ekmek yerine keçiboynuzu yiyerek hayatta kalmıştır. Bu nedenle keçiboynuzuna İngiliz ve Almanlar ‘Yakup Peygamberin Ekmeği’ derler.

Keçiboynuzu A, B, B2, B3, D ve E vitaminleri ile bol miktarda potasyum, kalsiyum ve fosfor içerir. Sütten 3 kat daha fazla kalsiyum içermektedir. Çok düşük miktarda (% 1) yağ içerir. İçerdiği gallik asit bileşiğinin sağlık üzerinde oldukça faydalı etkileri vardır. Bu maddenin, baş ağrısından alerjik astıma, çocuk felcinden kansere kadar pek çok derde deva olduğu düşünülmektedir.
 
Keçiboynuzu, öksürük, bronşit ve astım gibi solunum yolu rahatsızlıklarının yanı sıra cinsel güç artırıcı olarak da kullanılmaktadır. Rivayet olunur ki, Lokman Hekim bir gün Anadolu’nun güneyindeki insanlara şifa verebilmek için yola çıkar. Toroslar’ı aşıp Akdeniz’e doğru yol alırken limon ağaçları görür. Burada yaşayan insanların daha sağlıklı olabileceklerini düşünerek ilerlerken yolun sağlı sollu keçiboynuzu ağaçlarıyla kaplı olduğunu fark eder. Bunun üzerine ‘burada yaşayan insanların bana ihtiyacı olmaz’ diyerek geri döner.



Tek başına bu rivayet bile keçiboynuzunun önemini anlatmaya yeter. Keçiboynuzu sadece sağlık açısından değil gıda sanayisi için de çok değerlidir. Çekirdeğinden kabuğuna kadar hiçbir kısmı çöpe atılmaz. Düşük yağ içeriğinden dolayı fırıncılık ürünlerinde ve şekerlemelerde kakaoya alternatif olarak kullanılır. ‘Harnup pekmezi’ olarak bilinen pekmezi meşhurdur.

Meyve kabukları yüksek karbonhidrat içeriğinden dolayı şurup yapımında kullanılır. Çekirdeklerinden ise gıda sanayisinde yaygın olarak kullanılan keçiboynuzu gam’ı üretilmektedir. Keçiboynuzu gam’ı başta yoğurt olmak üzere, eritme peynirleri, pudingler, jöleler, balık ürünleri, ketçap, salça, mayonez vb. birçok ürün için önemli bir katkı maddesidir. Keçiboynuzu gerek sağlık açısından gerekse endüstriyel gıda üretimi açısından çok önemlidir. Bu nedenle Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü uzun bir kıyı şeridi bulunan ülkemizde üretiminin yaygınlaştırılması hem ekonomik hem de halk sağlığı açısından faydalı olacaktır.