MAKALE

Yayın Tarihi: 24.01.2018 Çarşamba 13:30:00

Meleklerin meyvesi

Cemre BİLGİN

Meleklerin meyvesi

İngiliz yazar Mark Twain, karpuzun tadına bakmayı, meleklerin ne yediğini anlamaya benzetmiş. Birçok ünlü ressam eserlerinde karpuza yer vermiş, hatta Mısır mezar resimlerinde ve İbranice yazılarda karpuz yerini almış. Ancak karpuzun büyük büyük büyük dedesi aslında şimdilerde kırmızı rengine ve tadına bayıldığımız iç kısmı açık yeşil renkte ve acı tatta bir meyveydi. Uzun yıllar değişik ülkelerde yapılan ıslah çalışmaları sonucunda şimdilerde vazgeçilmezimiz olan halini almıştır.

İsrail’deki Zirai Araştırma Kurumu Bahçecilik Uzmanı Harry Paris, yaptığı araştırmalarla bu muhteşem değişimin 5 bin yılda gerçekleştiğini ortaya koymuştur. Neresinden olduğu belli olmasa da Afrika’dan çıktığı konusunda uzmanlar ortak karar vermişler. Buradan dünyaya yayılmış. 4-5bin yıllık mezar ve şehir kalıntılarında bol miktarda bulunan karpuz resimlerine bakınca, o dönem sert ve kötü bir tada sahip bu meyveyi neden bu kadar çok ürettiklerine anlam vermek güç. Hatta firavun mezarlarında çekirdeklerine bile rastlanmakta. Yüksek ihtimalle su içeriği sebebiyle üretimi yapılmış. Karpuzun yayılması ise, ticaret ve uzun yolculuklarda su kaynağı olarak kullanılmasından kaynaklı olarak düşü nülüyor.

Hipokrat’ın da içerisinde bulunduğu tıp insanları karpuz kabuğunu güneşten olumsuz etkilenen çocukların kafalarına koymayı önermişler, ayrıca idrar söktürücü olarak kullandırmışlardır. 3.yüzyıldan itibaren ıslah çalışmaları sonucu karpuz artık tatlı bir meyve olarak tüketilmeye başlanmıştır. O dönem karpuzun içi artık sarı, 5.yüzyıldan itibaren ise sarımsı turuncu renge dönüşmüştür. Buna neden olarak kırmızı rengi veren genin şeker miktarını belirleyen gen ile eşleşmiş olması gösterilmektedir. Ortaçağda artık karpuz kırmızı rengini almıştır. Karpuzun makbulü, kestiğinizde deyim yerindeyse kütür kütür çatlayarak diğer yarısından ayrılmalı. Bol sulu, ayıklanabilir çekirdekli, şeker katılmış gibi tatlı olmalı. Elektrolit bakımından zengin bir su kaynağı olan karpuz, besleyici değeri açısından da kesinlikle tüketilmeli. Mesela likopen. Domatese ve karpuza kırmızı rengi veren likopen, kalp damar sağlığı ve göz sağlığını korumadaki etkisi yanında kanser riskini de azaltıyor. Karpuzun C vitamini içeriği cildi güneşe karşı korurken, saçlarınızın kurumasını engelliyor. Ama daha önemlisi bağışıklık sisteminizi güçlendirerek enfeksiyonlara karşı direncinizi artırıyor. Vitamin ve mineral içeriği zengin olan karpuzda A, B1, B3, B5, B6, B9 ve C vitaminleri ile kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor, potasyum, çinko, bakır ve manganez bulunuyor. %90’ından fazlası su olan bu mucizevi meyvenin yaklaşık %6,5’i şeker. Biraz protein, az miktar da lif var. Kalorisi çok yüksek değil.

Antioksidan içeriği yüksek beta-karoten deposu bu meyve, özellikle prostat kanseri ve romatoid arterit riskini azaltmaktadır. Yaşa bağlı dejenerasyonu önleyen karpuz, yağ içermez. Şubatta aynı zamanda tohumu olan çekirdeğini ekerseniz, Temmuzda ektiğiniz karpuzunuzu yiyebilirsiniz. Dünya’da karpuz yetiştiriciliğinde Türkiye ikinci sıradadır. Birinci tabi ki Çin. Ülkemizde Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve Trakya’da yetiştirilmektedir. O kadar çok sevilir ki, Karpuz Festivalleri düzenlenir, Karpuz Güzelleri seçilir. Mark Twain’in “Bu dünyada bir lüks” dediği karpuz, kan basıncını düzenler, sigaradan alınan zehri temizler. Üre, ürat tuzlarını temizleyerek, böbreklerde oluşan kum ya da taş sorunlarından kurtulmanıza yardımcı olur. Hatta cinsel güce pozitif etkisi bulunmaktadır. Karpuz, zayıflamaya yardımcı olur. Nasıl mı? 100 gram karpuzda 30 kalori vardır. İçeriğindeki su metabolizmanızı hızlandırır ve yağ yakmaya başlarsınız. Ayrıca midenizi doldurur ve başka bir şey yiyemezsiniz. Sıkıntı şeker oranında. Diyabetik olanların karpuz tüketimi konusunda doktorları ile iletişimde olması gerekir. Çünkü, glisemik indeksi ekmekle eşdeğerdir.

İçeriğinde bulunan sitrülin aminoasidi ve vücutta bundan üretilen bileşikler, kas gücünüzü, kaslarınızın iyileşme ve büyüme hızını ve dayanıklılığınızı artırır, geç yorulmanızı sağlar. Eğer iyi karpuz seçebilirseniz, tam bir sağlık deposunu sofranıza taşımış olacaksınız. İyi karpuz seçmek için de kabuğunun koyu yeşil kısmının tırnağınızla kazıdığınızda kolayca sıyrılması ve karpuza vurduğunuzda tok bir sesin gelmesi gerekiyor. Tüketimini daha çekici hale getirmek veya misafirlerinize güzel tabaklar hazırlamak isterseniz bunun için kurabiye kalıplarını veya dondurma kaşığınızı kullanabilirsiniz. Şekilli tabaklar ve sunumlarla hem çocukların tüketimini artırabilir, hem de maharetlerinizi gösterebilirsiniz.

Küçük bir not…

Likopen içeriğinin yüksek olduğundan bahsetmiştik. Fazla likopen alımı mide bulantısı, kusma, ishal, hazımsızlık, şiş- kinlik sebebi olabilir. Ayrıca potasyum içeriğinin yüksek olması da vücuttan atmak için böbreklere yüklenilmesine sebep olacağından, böbrek sorunu olanların da tüketime dikkat etmesi gerekebilir.

Etiketler Meleklerin, meyvesi,