MAKALE

Yayın Tarihi: 28.03.2018 Çarşamba 18:10:00

Ya Kebikeç

Deniz Orhun

Ya Kebikeç

Tüm el yazmalarının arkasında ya da ilk sayfalarında “Ya Kebikeç” yazısı bulunur. Bunun el yazmalarını, kitapları; kurt ve böceklerden koruyan bir tılsım olduğu söylenenler arasındadır.

Bir Ziraat Mühendisi olarak söyleyebilirim ki; Kebikeç Ranunculus Asiaticus L. Bir bitkidir, lor peynirine koyduğumuz Çünk otu, ıspanak yemeği gibi yaptığımız çiçeği henüz açmamış gelincik gibi evlerimizi süsleyen Düğün çiçeği ile aynı takımdandır. Günümüzde aslan ayağı, yaban kerevizi gibi isimlerle de bazı bölgelerde biliniyor. İnsan sağlığında kullanıldığını İbni Sina’nın El Edviyyet ül Kalbiye kitabında kalp hastalıklarını anlatırken şifa olarak geçtiğinden biliyoruz. İçerisinde protoanemonin denilen bir zehir bulunuyor. Bitkinin kokusu ve içerdiği zehiri kitap arı böceklerden, haşerelerden koruyor. Güneydoğu illerimizde bu bitkilerden bulmak çok kolay. Acımsı tadı olan bir bitki.

Eskiden kitapların sayfalarını (levhalarını) yapıştırmak için nişasta gibi doğal malzemeler kullanıldığından haşereler için çekici bir unsur oluyor. Ya Kebikeç, kitap muskası gibi, el yazması kitaplara yazılırken, Kebikeç bitkisi, mürekkebin içine ya da kitabın arasına kurumuş olarak konuyor. Bitkinin saçtığı koku ve bünyesindeki zehir sayesinde böceklere toksik etki yapıyor ve onları kitaplardan uzak tutarak kitapları haşerelerden koruyor. Otları her şekil ve yerde kullanmayı seviyoruz. Çorbalarda, baharat olarak, ilaç niyetine şifa olarak. Lor peynirine Çünk otunu katıyoruz. Van otlu peynirlerin içinde Heliz ve Mendi gibi otlar koyuyoruz. Otların tatları sarımsak, dağ kekiği ya da kişniş gibi.

Otlar sütü ve peynirin raf ömrünü uzatırken, mikroorganizma aktivitesini azaltır ve gastrointestinal sistemimiz için fayda gösterir. İmkanınız varsa sabah kahvaltınızın tereyağını biraz dövün, içerisine kıyılmış kekik ya da zahter (dağ kekiği) koyup tekrar şekil alması için buzdolabınızda bekletin. Tadına doyamayacaksınız. Peynire koyarken ise; özellikle Heliz diğer peynire konan otlara göre sert bir yapıya sahip olduğundan; önce küçük parçalara kesilir, sonra sıcak su içinde biraz yumuşaması için bekletilir. Salamura şeklinde de saklanabilir. Peynire konulan ot miktarının toplam kullanılan süt miktarının %2’sini geçmemesi uygundur. Tatları ve etkileri çok kuvvetli olduğundan, peynirin tadını öldürmemesi gerekmektedir. Yine aynı takımdan başka bir ot ise gelincik otu. Çiçek açmamış halindeyken toplanan gelincik otu, demir bakımından çok zengindir. Ispanak yemeği yapar gibi yenebilir. İşte size benim usul gelincik tencere yemeği. Gelincik gibi dıştan kırılgan gözüksenizde, onun barındırdığı demir gibi içiniz sağlam olsun.

Etiketler Ya, Kebikeç,