MAKALE

Yayın Tarihi: 24.12.2016 Cumartesi 06:00:14

Yemeklik yağlarda taklit ve tağşiş!

Büşra Timuroğulları

Yemeklik yağlarda taklit ve tağşiş!
Merdivenaltı işletmelerin yaptığı sahtekarlık, tüketiciler kadar kurallara uygun çalışan firmalara da zarar ve­riyor. Hile yapanlar daha ucuza elde ettikleri ürünleri piyasaya da uygun fiyatlı verdikleri için dürüst çalışan firmalara pazar kaybı yaşatıyorlar. Ayrıca eksik gramajlı satışlar da bu tarz hileli satış yapan işletmelerin genel olarak kullandığı bir yöntem…

Zeytinyağı

Zeytinyağında en çok yapılan hile, ka­nola yağının renklendirilip zeytinyağı diye satılmasıdır. Bu hilenin laboratu­var analizi yapılmamışsa anlaşılması mümkün değildir. Bunun dışında uy­gulanan diğer bir hile; zeytinyağının fiyatı ucuz olan ayçiçek, pamuk veya fındık yağı ile karıştırılmasıdır. Daha ucuza mal edip, “sızma” adı altında yüksek fiyattan satılması tüketicinin sağlığını tehdit etmese bile kandırıl­ması demektir.

Son birkaç yıldır kullanılan bir diğer yöntem ise; kolon sızması… Sızma zeytinyağı talep görmeye başlayınca, yemeklik olarak tüketilmesi mümkün olmayan kötü koku ve görüntüye sa­hip asidi yüksek rafinelik yağlar, ısıl işlemden geçiriliyor ve sızma zeytin­yağı etiketi ile satışa sunuluyor. Bu yöntemde 5’in üzerinde asiditeye sa­hip yağlar, 1’in altında asit derecesine indirilebiliyor.

Sabun yapımında kullanılmak üzere ayrılan prina, yine kolon sızması yön­temi ile işlenip ülkenin doğu kesimle­rine zeytinyağı olarak gönderiliyor. Pri­na, zeytinyağı fabrikalarının bir atığıdır. Bu hile gıda güvenliğini tehdit eder büyüklükte bir risk oluşturmaz, ancak kalite açısından sorun yaratır.

Ayrıca, unutulmaması gereken bir ay­rıntıda zeytinyağı düşmanları ısı, ışık ve nem… Ege bölgesinde yol ke­narında pet şişelerde satılan sızma zeytinyağ­larının gerçek sızma bile olsa bozulma ihtimali çok yüksektir. En iyi ihtimalle kalite kaybı oluşur. Bilindiği üzere zeytinyağı, nem-ısı ve ışıktan uzak karanlık ve serin yerde muhafaza edilmelidir.

Sızma zeytinyağı buzdolabına konul­duğunda donar. Donmuyorsa zey­tinyağı değildir. Bir kısmı donuyorsa tağşiş vardır ve büyük ihtimalle başka bitkisel yağlar karıştırılmıştır.

Ayçiçek Yağı

Ayçiçek yağında en çok kullanılan yöntem ise; kanola, soya ve pamuk yağı karıştırılmasıdır. Fiyatı daha ucuz olan bu yağlarla karıştırılan ayçiçek yağında hangi karışım yağları olduğu­nu anlamak duyusal olarak mümkün değildir. Hatta zaman zaman piya­sadan toplanıp analiz edilen ayçiçek yağlarının içinde ayçiçek yağı bulun­madığı bile tespit edilmiştir.
Bir başka hile; lokanta ve otellerden toplanan kullanılmış yanık yağların filtre edilerek tekrar kullanılmak üzere piyasaya sürülmesi yöntemidir. Bu 2 yöntemden elde edilen yağlar genel olarak alım seviyesi düşük bölgelerde satışa sunulmaktadır.

Tereyağ

Margarine tereyağı esansı ekleyerek tereyağına çevrilebilmektedir. Mar­garinin içine tereyağı aroması ve te­reyağı asidi katılarak kokusu, hatta tadı tamamen tereyağına benzetile­bilmektedir. Tüketen kişi yediğinde de, pişirdiğinde de hileyi anlayama­yabilir. %80 margarin %20 tereyağı karışımları genel olarak açıkta satılan ürünlerdir. Yani satıcının karı tü­keticinin de zararı yüksek.
Tereyağına patates katıl­ması ve küfle­nen tereyağlarının eritilip tekrar piyasa­ya sürülmesi çok kulla­nılan yöntemlerdir.

Doğru olan, yayık usulü ile sütten kaymağının elde edilmesiyle tereyağı üretimidir. Ancak birçok firma yağlı sütten tereyağı elde etmektedir. Anla­şılacağı üzere; markalı yağların tüketi­mi önem arz ediyor.