RÖPORTAJLAR

Röportaj Tarihi: 06.12.2017 Çarşamba 16:40:00

Gamze Şanlı Ak'tan sağlığınız için ipuçları/tüyolar

Gamze Şanlı Ak'tan sağlığınız için ipuçları/tüyolar

KONUK: Yrd. Doç. Dr. Gamze Şanlı Ak

RÖPORTAJ: İnci Sesüren

Nişantaşı Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Yrd. Doç. Dr. Gamze Şanlı Ak, 2013 yılında kurmuş olduğu Moso Diyet ve Beslenme Danışmanlığı’nda hem bireysel hem de kurumlara özel danışmanlık hizmeti veriyor. Ofis ortamında sağlıklı beslenmeden; menopoz döneminde, hastalık döneminde, çocukluk döneminde beslenmeye, ergenlikte ya da gebelikte beslenmeye kadar aklınıza gelebilecek birçok alanda beslenme danışmanlıkları mevcut.

Şu sıralar insanlar sağlıklı beslenme konusuna daha fazla önem vermeye başladı. Sağlıklı beslenme sizce nedir?

Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımına bakacak olursak; hasta olmak ya da hastalığın olmaması durumu değil. Hem sosyal, hem fiziksel, hem de ruhen iyilik hali olarak tanımlanıyor. Dolayısıyla sağlıklı beslenmeyi tek bir cümleyle özetlemek gerekirse; vücut için gerekli olan karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineralin günlük dengeli olarak alınmasıdır.

Yeni bir güne uyandık, güne hangi gıdalarla başlamalıyız, neleri hangi oranlarda tüketmeliyiz?

Öncelikle vücudumuza da güne uyandığımızı anlatabilmeliyiz. Rutininizde kahvaltı yapmak yoksa emin olun vücudunuz uyanmamış oluyor. Pastaneden aldığımız bir poğaça ya da böreğin yanına meyve suyunu kahvaltı olarak değerlendirmemeliyiz. Tost güzel bir seçim olabilir. Beyaz ekmekle yapılmış, bol kaşarlı bir tost değil elbette. Onun yerine esmer ekmek arasına beyaz peynir, domates ve biberle yapılmış bir tost daha sağlıklı bir seçim olacaktır. Yoğurt ve meyve; ya da süt, yulaf ezmesi ve meyve karışımı da tercih edilebilir. Bir dilim ekmek, bir dilim peynir, 3-5 zeytin ve yumurta da iyi bir seçim olabilir. Genelde kahvaltı ve öğle arasındaki zaman çok hızlı geçiyor, çay-kahve takviyesi yapılabilir. Bizim için çok değerli olan Türk kahvesi, metabolizmayı hızlandırmak adına fayda sağlayacaktır. Türk kahvesi şekersiz tercih edilmeli, orta şekerli bile olmaması gerekiyor. Şekersiz içemem diyenler için yanına bir kayısı, hurma, belki bir bitter çikolata eklemek inanın hem lezzeti hem de faydayı artırıyor.



Yaşam kaynağımız su ile ilgili birçok sorumuz var. Günde kaç bardak su içmeliyiz? Ilık mı tüketmek daha doğru, yoksa soğuk mu? Günün hangi saatinde ne kadar içmeliyiz?

Uzmanlar olarak önerimiz günde 8-12 bardak su içmek, yani 2-2,5 litre oluyor. Her bireyin alması gereken ve yaktığı bir kalori miktarı var. Kalori başına 1-1,5 mililitre suya ihtiyacımız var. Ortalama 1500 kalori yakıyorsanız en az 1,5 litre su içmeniz gerekiyor, üzeri de tabii ki tercih edilir. Suyun sıcak mı soğuk mu tüketilmesi gerektiği konusuna gelecek olursak; sıcak su mideyi 80 dakikada, soğuk su 20 dakikada terk eder. Yani sıcak su içtiğimizde daha uzun süre tok kalacağımız için birçok diyet programında sıcak su önerilir. Öte yandan soğuk su vücudu hızlı terk ettiğinden, bir an önce devridaim olması için sporcularımıza soğuk suyu öneririz. Yemek öncesinde mi sonrasında mı tüketileceği konusuna gelecek olursak aslında hiç fark etmiyor. Yeter ki su için, ben sadece bunu söylüyorum. Sindirimi yavaşlattığı düşüncesi var ama araştırmalar bunu desteklemiyor. Suyun tadını sevmeyen kişiler, aromalandırma yöntemleriyle detoks suları hazırlayabilirler. Sürahiye doldurdukları suyun içine bir iki dilim limon, tarçın, karanfil, nane, maydanoz gibi sebze-meyveleri koyup, difüzyon olmasını yani aromasının geçmesini sağlamak için bir gece buzdolabında beklettikten sonra rahatça tüketebilirler. C vitamini suda eriyen bir vitamin olduğu için, limondan suya C vitamininin geçmesi de sağlanmış olacaktır.

Karın bölgesindeki yağlanma sorununu çözmek için nasıl bir yol izlemek gerekiyor? Diyete mi yoksa spora mı öncelik vermeliyiz?

Bel bölgesini yağlandıran çok önemli faktörler var. Bunlardan bir tanesi yüksek karbonhidratlı beslenmek, ikincisi çok uzun süre aç kalmak, üçüncüsü hareketsiz kalmak. Ara öğünleri atlamak, düzensiz beslenmek, aşırı tuz tüketimi, tatlıya çok düşkünlük de olumsuz etkiliyor. Stres ve uykusuzluk da maalesef bel bölgesindeki yağlanmayı artırıyor. Kadınlarda menopoz öncesinde, bel belgesini inceltmek için çok sıkı diyet önermiyorum ama dengeli bir diyet olması gerekiyor. Tatlıdan, undan, şekerden uzak kalıp onun yerine kompleks karbonhidratlar olan tam buğdayı, yulafı tercih edebiliriz, bulgur kullanabiliriz.  Proteini biraz artırmak gerekiyor. Omega-3 açısından zengin olan balığın, haftanın 2-3 günü tüketilmesi gerekiyor. Ayrıca yapılan çalışmalar ne kadar fazla lif alınırsa bel bölgesinin o kadar ince olacağını gösteriyor. Bölgesel bir yağlanma söz konusu olduğu için haftanın iki üç günü yarım saat ile bir saat arasında egzersiz yapmak faydalı olacaktır.