MAKALE

Yayın Tarihi: 08.11.2016 Salı 14:31:46

Verimli ve kaliteli buğday üretimi için...

Prof. Dr. Mehmet Mert

Verimli ve kaliteli buğday üretimi için...
Diğer tüm gıda üretimlerinde olduğu gibi unlu mamul üretimde de kalite ve verim hammaddede başlar. Hammaddeden son ürüne nasıl ki tüm aşamalar bu kriterlere etki ediyorsa hammadde üretiminde de kriterlere dikkat etmek gerekir. Daha açık bir ifadeyle üretim bir zincirse, unlu mamul üretiminde kullanılan buğdayın tohum yatağı hazırlığı, ekim, gübreleme, sulama, hasat gibi kültürel işlemler de bu zincirin halkalarıdır.
Verim ve kalite, piyasaya yöne­lik tarımsal üretimin en önemli hedefidir. Bu hedefe ulaşmanın yolu ise ekimden hasata kadar yapı­lacak her işlemin, bir bütünün parçası olarak görülmesinden geçiyor. Daha açık bir ifadeyle üretim bir zincirse, tohum yatağı hazırlığı, ekim, gübrele­me, sulama, hasat gibi kültürel işlem­ler de bu zincirin halkalarıdır. Dolayı­sıyla nihai hedef verimli ve kaliteli bir üretim için, zinciri oluşturan kültürel işlemlerin tekniğine uygun bir şekilde yapılması gerekir.

O halde zincirin önemli bir halkası olan buğday ekiminden başlayalım.

Eylül ayının son iki haftasında başla­yan ekimlerin, bölgelere göre değiş­mekle birlikte, Aralık ayının ortalarına kadar sürmesi bekleniyor. Üretim zin­cirinin bu ilk aşaması, bundan sonraki işlemleri de etkileyecek olması nede­niyle kritiktir. Verimli ve kaliteli buğday üretimi için bu dönemde ve öncesin­de uyulması gerekli önlemleri aşağı­daki şekilde özetleyebiliriz:

TOHUM YATAĞI İYİ HAZIRLANMALI

Tohumun zamanında çimlenebilmesi ve düzenli bir çıkış için tohum yatağı iyi hazırlanmalıdır. Tohum yatağı hazır­lığı için gerekli toprak işleme sistem­leri iklime, toprak yapısına, erozyona, sulu ve kuru koşullara bağlı olması nedeniyle bölgelere göre değişiklik gösterir.

EKİM ÖNCESİ TOPRAK ANALİZİ MUTLAKA YAPILMALI

Hangi gübreyi, ne miktarda, ne za­manda ve nasıl kullanılacağı soruları­na cevap bulmak için analiz yapılması şart.

ÇEŞİT SEÇİMİ DOĞRU YAPILMALI, SERTİFİKALI TOHUMLUK KULLA­NILMALI

Bölgeye en uygun çeşidin seçilmesi ve bu çeşide ait sertifikalı tohum­luğun kullanımı, alınacak verim ve kalitenin bir nevi sigortasıdır. Yüksek çimlen­me kabiliyeti ve sürme gücüne sahip sertifikalı tohumluklar, aynı çeşide ait kalite­siz tohumluklara göre, benzer ko­şullarda, yüzde 10–20 arasında verim artışı sağla­maktadır. Ayrıca öteki kültürel işlem­lerden de beklenen yararların sağ­lanabilmesi için genetik potansiyeli yüksek çeşitlerin seçimi ve sertifikalı tohumluklarının kullanılması şarttır.

EKİM ZAMANINDA YAPILMALI VE ÖNERİLEN MİKTARDA TOHUMLUK KULLANILMALI

Ekim zamanını belirleyen en önemli faktör toprak sıcaklığıdır. Ekim, 8-10 C sıcaklığındaki tavlı toprağa, 4-6 cm derinlikte yapılmalıdır. Zamanında ya­pılan ekim bitkinin soğuğa ve kurağa dayanıklılığını artırır. Ekimde, çeşide göre önerilen miktarda tohumluk kul­lanılmalıdır. Fazla tohumluk kullanımı maliyeti artırması yanında hastalık riskine ve yatmaya neden olabileceği için ürünün verim ve kalitesini olum­suz yönde etkileyecektir.
Bilindiği üzere Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından buğday alım fiyatları, 2011 yılından itibaren protein oranına göre belirleniyor. Bu bakımdan verimli ve kaliteli (protein oranı yüksek) buğday üretimi demek, daha fazla gelir de­mektir. Zaten mazot, gübre gibi girdi fiyatlarının artışı karşısında masrafları sürekli yükselen üreticilerimizin gelir­lerini en azından korumalarının başka bir yolu da yoktur. O halde en başın­dan kaybetmemek için, üreticileri­mizin kısaca özetlenen bu önerilere uymaları gerekiyor. Üretimin diğer hal­kaları için önerilerimizi sonraki yazılara bırakıp, gerçek üretici olan çiftçilerimi­ze bu yoğun iş günlerinde kolaylıklar diliyorum.
 

YAZARIN SON 5 MAKALESİ